“O məlumatlar açıqlansa, hər şey dəyişəcək!” – Sünni din xadiminin sui-qəsdində MƏXFİ DETALLAR… – ANAR İSAYEV şərh edir
SEPAH sünni din xadimi Məhəmməd Nezhətinin öldürülməsində ABŞ və İsraili, həmçinin onların dəstəklədiyini iddia etdiyi kürd qruplarını günahlandırıb.
İran tərəfi hadisəni ölkədə sabitliyi və şiə-sünni birliyini pozmağa yönəlmiş təxribat kimi qiymətləndirir. Lakin bu ittihamları təsdiqləyən müstəqil sübut təqdim edilməyib.
Maraqlıdır, SEPAH-ın ABŞ və İsraili sünni din xadiminin öldürülməsində ittiham etməsi İran daxilində şiə-sünni qarşıdurmasını və separatizm təhlükəsini gündəmə gətirmək məqsədi daşıya bilərmi, yoxsa Tehranın əlində bu ittihamları təsdiqləyən konkret sübutlar ola bilər?
Məsələ ilə bağlı TodayPress TV-yə danışan Azərbaycan Ümid Partiyasının İdarə Heyətinin üzvü Anar İsayevin sözlərinə görə, hər iki ehtimalı açıq saxlamaq lazımdır:
“Burada əsas problem SEPAH-ın ittihamının siyasi motiv daşıması ilə onun arxasında real kəşfiyyat məlumatlarının dayanması ehtimalının bir-birini istisna etməməsidir. Birinci ehtimal daxili təhlükəsizlik və siyasi mesajdır. Sünni din xadiminin öldürülməsi İran üçün olduqca həssas hadisədir. Əgər hadisə məzhəb motivli qətl kimi qəbul edilərsə, xüsusilə sünni əhalinin yaşadığı ərazilərdə şiə-sünni gərginliyi yarana bilər. Buna görə Tehran hadisəni “İran daxilində məzhəb qarşıdurması deyil, xarici qüvvələrin təxribatı” kimi təqdim etməklə həm sünni icmaya mesaj verir, həm də cəmiyyətdə mümkün qarşıdurmanın qarşısını almağa çalışır.
İkinci istiqamət separatizm təhlükəsinin qabardılmasıdır. SEPAH-ın ABŞ və İsraillə yanaşı kürd qruplarını da ittiham etməsi xüsusilə əhəmiyyətlidir. Tehran bununla hadisəni yalnız dini məsələ kimi deyil, etnik-separatçı təhlükəsizlik problemi kimi çərçivələndirə bilər. Bu isə İranın qərb sərhədlərində təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsinə ictimai və siyasi əsas yaradır”.
A.İsayev üçüncü ehtimalı da istisna etmir:
“İran təhlükəsizlik orqanlarının ictimaiyyətə açıqlamadığı konkret məlumatları ola bilər. Məsələn, şübhəlilərin xarici əlaqələri, maliyyə kanalları, rabitə məlumatları və ya əməliyyatın təşkilinə dair əldə edilmiş kəşfiyyat materialları mövcud ola bilər. Kəşfiyyat məlumatlarının hamısının ictimaiyyətə açıqlanmaması normaldır.
Burada əsas meyar sübutun keyfiyyətidir. Əgər Tehran sonrakı mərhələdə konkret şəxslərin adlarını, rabitə və maliyyə əlaqələrini, əməliyyatın təşkil mexanizmini və bunları müstəqil şəkildə yoxlamağa imkan verən materialları təqdim edərsə, ittihamların çəkisi ciddi şəkildə artacaq. Əks halda, yalnız “ABŞ və İsrail təşkil edib” tipli bəyanat siyasi ittiham olaraq qalacaq”.
Anar İsayevin sözlərinə görə, hazırkı məlumatlarla ABŞ və İsrailin bu qətlin arxasında dayandığını təsdiqlənmiş fakt kimi söyləmək mümkün deyil. Eyni zamanda, bunu tamamilə SEPAH-ın uydurduğu siyasi tezis hesab etmək də düzgün olmaz:
“Daha maraqlı məqam isə odur ki, Tehran üçün hadisənin həqiqi təşkilatçısından əlavə, onun cəmiyyət tərəfindən necə qəbul ediləcəyi də strateji əhəmiyyət daşıyır. Sünni din xadiminin öldürülməsi İran daxilində məzhəb qarşıdurmasına çevrilərsə, bu, ABŞ və İsrailin birbaşa iştirakı sübut olunmasa belə, İranın daxili təhlükəsizliyi üçün ciddi nəticələr yarada bilər. Ona görə SEPAH-ın bəyanatını “həm real təhlükəsizlik məlumatının mümkün ifadəsi, həm də daxili sabitliyi qorumaq və ictimai rəyi yönləndirmək üçün siyasi kommunikasiya” kimi qiymətləndirmək daha əsaslıdır.
Ən vacib sual bundan sonra İranın nə kimi konkret sübutlar təqdim edəcəyidir. Əgər sübutlar gəlməsə, bəyanatın siyasi-kommunikativ tərəfi daha güclü görünəcək; əgər konkret dəlillər açıqlansa, hadisənin arxasında xarici bağlantının olması ehtimalı ciddi şəkildə yüksələcək”.
Qiymət Mahir
TodayPress TV
Şərh yaz
